Close



BOUWHISTORIE

Het gebouw vormt de belangrijkste archiefbron



BOUWSPOREN

Gebruik en veranderingen laten hun sporen na



BOUWSTIJLEN

Maar ook constructies, materialen en functie

 


WAARDEN

Inzicht verkrijgen in cultuurhistorische waarden

BOUWHISTORISCH ONDERZOEK


Bij de restauratie of herbestemming van een monument vragen veel gemeentes een bouwhistorisch onderzoek. Een onafhankelijk en zorgvuldig uitgevoerd bouwhistorisch onderzoek met waardestelling geeft een goed beeld van de aanwezige cultuurhistorische waarden. Bij de toetsing van de plannen is die waardestelling daarmee een belangrijk instrument, maar een bouwhistorisch onderzoek biedt ook voor de eigenaar of ontwikkelaar voordelen.


Vooral wanneer het onderzoek vroeg in het plantraject wordt uitgevoerd biedt een helder inzicht in waardevolle en te behouden onderdelen en structuren houvast bij het ontwerpproces. Ook wordt duidelijk waar ruimte is voor aanpassingen. Uitkomsten van het onderzoek kunnen een inspiratiebron vormen. Door de cultuurhistorische waarden in te bedden in het ontwerp kunnen oponthoud en extra kosten in het vergunningtraject worden voorkomen. Lees verder >>>


Recente Projecten

Mineralogisch Geologisch Instituut Groningen

Op grond die vrij kwam na de slechting van de vestingen ontwierp rijksbouwmeester Jacobus van Lokhorst voor de Rijksuniversiteit Groningen een Mineralogisch Geologisch Instituut. Het in neogotische stijl ontworpen gebouw werd in 1901 in gebruik genomen. Naast de studenten vond ook de uitgebreide collectie mineralen en gesteentes  een plaats in een aparte vleugel. Door de imposante architectuur met trapgevels, grote glas-in-loodramen en traptorens kreeg het gebouw al snel de naam ‘het Kasteeltje’.

Na een restauratie is het gebouw sinds 2001 in gebruik als vergader- en conferentielocatie ‘Het Kasteel’. Thans worden mogelijkheden voor functionele verbeteringen onderzocht. Hiervoor zijn de cultuurhistorische waarden vastgelegd.

Las Palmas Rotterdam

Met de aanleg van de Rijnhaven tussen 1887 en 1895 kwam ook de Wilhelminapier tot stand. Hier vestigde zich de Nederlandsch-Amerikaansche Stoomvaart Maatschappij, die later bekend stond als de Holland Amerika Lijn. Deze onderhield vaste lijnverbindingen met stoomschepen naar de Verenigde Staten en tussen 1875 en 1925 vertrokken bijna een miljoen Europeanen via Rotterdam naar de Verenigde staten om daar een nieuw leven op te bouwen.

Na grote verwoestingen in mei 1940 werd de wederopbouw voortvarend aangepakt. In 1951 werd door architectenbureau Van den Broek en Bakema een werkplaatsengebouw ontworpen met een uitgesproken functionalistische architectuur. In het gebouw werden het centraal magazijn, een  garage, een linnenafdeling en diverse werkplaatsen ondergebracht. 

Het gebouw kreeg een in het werk gestorte betonconstructie met paddenstoelkolommen en drie verdiepingen. Er was zelfs nog rekening gehouden met een vierde verdieping.

In de jaren zeventig verhuisde de Holland Amerika Lijn naar New York en werd het werkplaatsengebouw, dat inmiddels Las Palmas heette verkocht. Hierna werd het gebouw lange tijd als opslagruimte verhuurd.

In 2006 werd door architectenbureau Benthem Crouwel een ingrijpend renovatieplan gemaakt voor Las Palmas. Het gebouw werd tot op het casco gestript, maar de karakteristieke architectuur bleef behouden. Bijzonder is vooral ook het op kolommen op het dak geplaatste ‘penthouse’. Hiermee slaat het gebouw een brug tussen de historie van de Wilhelminapier en de grootschalige ontwikkelingen in de Kop van Zuid.

Drostenhuis Zwolle
Drostenhuis Zwolle

In het uit de zestiende eeuw daterende Drostenhuis werd in 1905 het Provinciaal Overijssels Museum gevestigd. Het voorname huis was tot dan toe in gebruik geweest als woonhuis van diverse vooraanstaande families. In het interieur zijn dan ook diverse stijlkamers en een bijzondere keuken aanwezig. In de museumperiode vonden hierop enkele wijzigingen en aanvullingen plaats. In 1996 werd een nieuwe vleugel aan het museum toegevoegd en werd het Stedelijk Museum Zwolle.

In oktober 2017 vond binnen het Drostenhuis een brand plaats. Ten behoeve van de herstelwerkzaamheden is in 2017 een bouwhistorisch onderzoek van het interieur uitgevoerd. Na ontmanteling van het interieur vond in 2019 een aanvullende documentatie plaats.

Slider Title

Short Excerpt

See More
Noorder Sanatorium Zuidlaren

Een aanpassing van de ‘krankzinnigenwet’ in 1929 maakte het vanaf dat moment mogelijk dat ook de particuliere gestichten, zoals het confessionele gesticht ‘Dennenoord’ te Zuidlaren een ‘aangewezen afdeling’ openden.

Voor het ontwerp van deze ‘open’ afdeling werd de Groninger architect Egbert Reitsma (1892-1976) aangetrokken. Reitsma, die vanaf 1917 in dienst was geweest bij Willem Kromhout, had daarna in gereformeerde kringen naam gemaakt met ontwerpen voor diverse kerken, waarvan vooral de expressionistische kerken van Weesp (1928) en Andijk (1930) spectaculair waren.

Vanaf 1930 werden de ontwerpen meer functionalistisch en soberder. Dit is ook het geval bij zijn ontwerp voor het in 1935 opgeleverde Noorder Sanatorium. 

Het gebouw vertoont in de kubistisch vorm gegeven centrale toren overeenkomsten met het werk van W.M. Dudok. De zijvleugels hebben een meer functionalistisch karakter. Aan de achterzijde van de centrale toren werd in het trappenhuis een imposant glas-in-loodraam over vier bouwlagen aangebracht naar een ontwerp van Jan Wijkmans (1905-1961). Rond het gebouw werd door tuinarchitect Jan Vroom jr. (1893-1958) een tuin ontworpen in landschappelijke stijl.

Vanaf 1989 was het gebouw in gebruik bij een instituut voor geneesmiddelenonderzoek. Sinds enkele jaren wordt weer gezocht naar een nieuwe bestemming voor het Noorder Sanatorium en inmiddels worden plannen ontwikkeld voor appartementen in het gebouw. Om daarbij ook de monumentale kwaliteiten in de planvorming te betrekken worden een bouwhistorische verkenning en een kleurhistorisch onderzoek uitgevoerd.

Historische Stenen Zeewering Hasselt

Zoals in het verleden op veel plaatsen rond de Zuiderzee gebeurde, werden ook bij Hasselt de dijken voorzien van beschermende stenen muren. Vanaf 1543 kende Hasselt zelfs een keur op het ‘muren’ van dijken. Ook de huidige Stenendijk zal vermoedelijk in die periode zijn ‘gemuurd’. De verschillende grondeigenaren waren elk voor een deel van het onderhoud verantwoordelijk, wat het wisselende karakter van het muurwerk verklaart. Hoewel bij ingrijpende restauraties in de twintigste eeuw het nodige historische metselwerk werd vervangen, bleven in het huidige muurwerk delen uit de zestiende- en hierop volgende eeuwen bewaard. In het kader van dijkverzwaringsmaatregelen zijn de cultuurhistorische waarden van deze bijzondere Historische Stenen Zeewering in kaart gebracht.

Stadhuis Groningen

Voor de bouw van het Stadhuis van Groningen werd in 1774 een architectuurprijsvraag uitgeschreven. Nadat het ontwerp van de winnaar, Jacob Otten Husly, was aangepast, werd pas in 1793 met de bouw begonnen. Financiële problemen en politieke onzekerheid na de Franse inval hadden tot gevolg dat de bouw in 1795 werd gestaakt. Jarenlang stond het gebouw, waarvan de bovenste verdieping en het dak nog niet gereed waren, bloot aan weer en wind.

Pas in 1802 zou het werk weer worden voortgezet, maar ook nu zorgden financiële problemen en de moeizame levering van bouwmaterialen voor vertragingen. Uiteindelijk werd in 1806 het nog steeds niet geheel afgewerkte gebouw in gebruik genomen.

Pas in 1810 zou het pronkstuk van het gebouw, het door vrijstaande zuilen gedragen fronton, gereedkomen. Het zou echter nog jaren duren voor het gebouw helemaal klaar was . Al spoedig bleek het gebouw ook al te klein. In 1869 werd daarom de tot dan toe open westzijde van de binnenplaats bebouwd. Daarmee werd de carré, die Husly voor ogen stond, toch nog gecompleteerd.

In 1962 kwam een forse uitbreiding naar ontwerp van architect Jo Vegter gereed. Deze nieuwbouw was met een luchtbrug met het oude Stadhuis verbonden. De nieuwbouw werd in 1996 al weer gesloopt. 

Inmiddels is het Stadhuis weer toe aan een renovatie. Onderdeel van de voorbereidende onderzoeken is ook een bouwhistorisch onderzoek van dit markante gebouw.

Vestdijk Eindhoven
Bouw- en Cultuurhistorisch onderzoek Havenkwartier Eindhoven

In het Eindhovense Havenkwartier, een voormalig industriegebied rond het havenhoofd van het Eindhovens Kanaal, vinden diverse ontwikkelingen plaats. Binnen dit gebied, dat als historisch waardevolle structuur is aanwezen, bevinden zich nog diverse gebouwen die verwijzen naar het industriële verleden. In opdracht van de gemeente Eindhoven worden van verschillende van deze gebouwen de bouw- en cultuurhistorische waarden in kaart gebracht. 

Op basis hiervan kan de afweging worden gemaakt of (delen van) deze gebouwen moeten worden meegenomen in de verdere ontwikkeling van het gebied.

Slider Title

Short Excerpt

See More
Uitgelicht
Linkedin
Pinterest
Twitter
Flickr